|
Kum kekliği çilden biraz küçük bir av kuşu. Aynı çil ve kınalıda olduğu gibi
sürüler halinde yaşıyor. Yalnız avlanma sahaları ayrı. Bir çok kez avlanmama
rağmen kınalı ile aynı yerde bulunduklarını görmedim. Genellikle hatta kesinlikle
kumluk alanlarda, çalısı çırpısı az yerlerde bazen de dere kenarlarındaki geniş
taşlıklarda bulunuyorlar. En çok sevdikleri alanlar derelerin, çayların kenarlarında
içinde bir iki çalı, ot bulunan kumluk alanlar. Bu yüzden de özellikle Dicle, Fırat
nehirlerinin kıyılarını tercih ediyorlar. Avlanmaları kınalıya oranla daha zor.
Hayli sert kalkıp, hızla isimlerine layık bir şekilde yol alıyorlar. Yerli halk
tarafından küçük keklik diye anıldığını söylemiştim, avcısı hemen hiç yok
gibi. Yöre halkı hem küçük olduğundan, hem de yerde denk getirip atamadıklarından
avıyla uğraşmıyorlar.
Mardin'in Nusaybin, Cizre avlaklarında da karşılaştım bu kekliklerle. Diyarbakır'ın
aksine yine kumluk fakat susuz alanlarda avladım. Sonra suya çok düşkün
olmadıklarını düşündüm. Su ihtiyaçlarını sanırım kınalı keklik gibi
görüyorlar. Üremeleri de kınalılar gibi. Palazları da benzer. Birbirinden ayırt
etmek hayli güç.
Jetlerin erkekleri hemen tanınıyor. Dişilerine oranla daha iri gösterişli oluyorlar.
Renkleri daha canlı, göğüslerindeki nişanlar daha belirgin oluyor. Dış
görünüşünün tarifine gelince şöyle; gagaları hafif turuncuya çalan sarı renkte.
Göz kapaklarından geriye doğru giden siyah sürmesi var. Boyun göğüse kadar gri
renkte, üzerinde gri noktalar görünüyor. Göğüs kahverenginin, grinin, beyazın ve
siyahın tonlarıyla süslenmiş. Göğüsten sağa ve sola doğru siyah düzgün
çizgiler var. Kuyruk kırmızıya çalan kahverengi. Sırt ve kanatları kum renginde ve
kuyruk tarafına gidildikçe siyah noktalar oluşmuş. Ayaklar hafif yeşile kaçıyor.
Kanat içinin üst tarafları kirli sarı renkte.
Hayvanın kabaca görünüşü böyle. Ayrıca yerde sekmesini seviyor. Uçuşları
ıslığa benzer bir sesle başlıyor ve kısa mesafeli oluyor. Çok iyi pısma
yeteneğine sahip. Köpekle avlanması çok zevkli. Özellikle köpek alıştırmak ve
yetiştirmek için birebir. Sayıları fazlaca olduğundan köpek hangisiyle
uğraşacağını şaşırıyor. Fişek adında bir seterim vardı. Ağzında kum kekliği
varken bir diğerine ferma verdiğine, çift çift taşımaya çalıştığına defalarca
şahit oldum.
Bir
sonuç çıkartmak gerekirse kum kekliği güzel bir av kuşumuz. Yalnızca güneydoğu
bölgelerimizde bulunması çekiciliğini de arttırıyor. Ancak bazı sezonlar avına
yasaklama getirilmesini anlamıyorum. Halbuki saydığım illerde bol miktarda mevcut.
Yaşam ortamları da kıştan etkilenmeyecek şekilde. Dileğim avcı arkadaşlarımın bu
kuşun avına bir kezde olsa gitmeleri ve bu kuşun ıslığını, kanat sesini
duymaları. Son olarak bir şey daha ilave etmek istiyorum; kınalıyla beraber hiç
rastlamadım derken, birlikte yaşamadıkları sonucunu çıkartmıyorum. Sadece kınalı
gibi sert kayalık yerleri pek sevmediklerini belirtiyorum. Sıkıştırıldıkları zaman
kum keklikleri de kınalılar gibi soluğu kayalarda, sert yamaçlarda alıyorlar.
Rastgele, |
