|
|
DÜRBÜN TEKNOLOJİSİNİ ANLAMAK |
En iyi dürbün teknolojisi herzaman
silahlı kuvvetler tarafından geliştirilmiş ve kullanılmıştır. Soğuk savaşın
sona ermesiyle en iyi dürbün teknolojilerinin bir çoğu sürekli düşen fiyatlarla
piyasalarda bulunabilir olmuşlardır. Yüksek güçlendiricili silah dürbünleri ve
mikro dürbünler, zamanında silahlı kuvvetlerin ve haberalma örgütlerinin temelini
oluşturmuşken, günümüz itibariyle herkes tarafından satın alınabilir hale
gelmiştir. Daha iyi dürbünler daha düşük fiyatlarla piyasaya düştükçe,
profesyonel doğa sporları ivmesinin arkasındaki optik teknolojiyi anlamanız ve
düşük teknolojili optik cihazların farkını ayırt edebilmeniz önemlilik
kazanmaktadır. Yani artık her türlü gelişmiş teknolojiye ait dürbünlerin
alınabilir olduğu piyasalarda iyi ve kötüyü ayırt edebilme durumu kaçınılmaz
olmuştur.
Bu kısa bir giriş ve açıklamalar sonrasında, dilerseniz
dürbün teknolojisinde geçen deyimleri ve tanımları şöyle bir irdeleyelim:
TEKLİ/İKİLİ DÜRBÜNLER
(Binocular/Monocular)
Tekli dürbün tek gözle
bakılabilen, ikili dürbün ise iki gözle bakılabilen dürbünlerdir. Artık
günümüzde, mikro, avuç içi büyüklüğünde tekli dürbünler ve yine, mikro ikili,
pantolan cebine dahi sığabilen dürbünler mevcuttur. Bunlar kullanıcıya küçük,
pratik ve rahat taşınabilir olmaları sebebiyle büyük kullanım kolaylıkları
sağlarlar. Dürbünler basit bir şekilde kodlanırlar. Kodları genelde ortada
"X" işareti ile ayrılan iki rakamdan oluşur. Örneğin 10x50 rakamlarının
bulunduğu bir dürbünde, ilk numara dürbünün büyütme gücünü gösterir. Yani
dürbünle baktığınızda, çıplak gözle bakıldığına oranla, hedef numara kadar
yakın görünür. İkinci numara ise objektif (ön) lensin çapını gösterir. Numara
büyüdükçe dürbün daha fazla ışık toplar ve görüntü o kadar net olur. İyi
dürbünler her zaman büyütme gücünün, objektif lensinin çapı, görüntü kalitesi,
boyutları, ağırlığı, ömrü ve kalitesinin kombinasyonudur. Dürbünün kalitesi ilk
bakışta anlaşılmaz. Bunun için yapılış teknolojisi. Dayanıklılığı, aşırı
sıcak ve soğuğa karşı verimi gibi özelliklerinde irdelenmesi gerekir. Avcılık
açısından en randımanlı dürbünler marka ve kalitesi iyi olmaları şartıyla 7x50,
8x56, 9x63 gücündeki dürbünlerdir. Ancak 7x50.nin haricindeki diğer güçleri bulmak
hayli zordur. Sadece özel firmalar bu güçteki dürbünleri yapmaktadırlar. Silahlı
kuvvetlerde kullanılan el dürbünleri genelde 7x50mm dürbünlerdir.
MERKEZİ ODAKLAMA PARÇASI (Central Focusing
Whell)
İkili bir dürbünde merkezi
odaklama ayar aparatı, iki gözü birden aynı anda odaklamaya yarar. Aynı anda iki göz
için net olmayan görüntüyü, sağ tarafta bulunan dioptrik düzeltme ayarı ile
düzeltebilirsiniz.
KAPLAMA MALZEMESİ ( Coating)
Kaplama, parlamayı azaltmak ve
ışık taşınmasını arttırmak amacıyla cilalanmış lenslerin ve optik araçların
prizmaları üzerinde çok ince nesnelerin buharlaştırılması yoluyla yapılmıştır.
Optik cihazların ciddi sayılacak düzeylerde (%40 lara varan) ışık kayıpları
vardır. Bu kayıpların önüne geçmek ve görüntüyü daha da netleştirmek için
kaplama yoluna gidilir ve optik cihazın ışığı kıran her lensi ayrı ayrı buharlama
yöntemiyle çok ince bir şekilde kaplanır.
DİOPTRİK DÜZETME ( Dioptric
Correction)
İnsan gözünün değişkenliğinin,
dürbünün sağ tarafındaki objektif lensi tarafından "+0-" aralığı
arasında ayarlanmasıdır.
ÇIKIŞ DELİĞİ ( Exit Pupil)
Çıkış deliği, 25 cm.den
görülebilen ve gözmerceğinin içinde yer alan yuvarlak alandır. Bu alan, objektif
lensin çapının büyütme katsayısına bölümü olan matamatiksel bir değerdir.
Çıkış deliği büyüdükçe düşük ışık durumlarında görüntü daha parlak
olacaktır. Yani Exit Pupil'in geniş ve yuvarlak olduğu dürbünler herzaman düşük
ışık zamanlarında daha iyi netice verirler. Göz merceğinin Exit Pupil'e uygunluk
sağlaması insanın yaşınına bağlıdır. Bu uyum, genç insanlarda daha çabuk,
yaşlı insanlarda ise daha geç olur.
UZATILABİLEN (GEÇMELİ) TELESKOP (
Extendible Telescope)
Çok fazla büyütme güçleri
sebebiyle bu tip teleskoplar çok uzakları ya da küçük nesneleri seyretmek için
kullanılırlar. Titremeyi engellemek için tripod (üçayak) kullanılması
gerekmektedir. Uzun mesafeli ve uzun süreli gözlemler için oldukça uygundur.
GÖRÜŞ ALANI ( Field Of View)
Görüş alanı, 1000 yard uzaklıktan
bakıldığında cihazın gördüğü alanın "feet" cinsinden ölçüsüdür.
Açı genişledikçe, görülen alan da genişler. Hızlı hareket eden olayları görmek
veya vahşi doğayı gözlemlemek için geniş açılar kullanışlıdır.
ODAKLAMA ( Focusing)
Değişik uzaklıklardaki nesnelerin
ya da nesnenin daha net görünmesi için dürbün üzerinde yapılan ayarlamadır. Bu
ayar bazı dürbünlerde otomatik olarak yapılır.(focus-free)
BAĞIMSIZ OPTİK AYARI (İndividual Optical
Adjustment)
Bu tip dürbünler kullanıcısın her
iki tarafı, her iki göz için ayrı ayrı ayarlamasına olanak tanır.
TERS ÇEVİRME SİSTEMİ (Inversion System)
Astronomik teleskoplardan bakarsanın
her şeyi ters görmekle kalmaz tüm gördükleriniz gözünüze tepetaklak gelir. İşte
ikili dürbünlerde baktıklarınızı çıplak gözle gördüğünüz gibi görebilmeniz
için bu sistem geliştirilmiştir.
OBJEKTİF
Cihazın baş tarafında bulunan ve
iki ya da daha fazla sayıda ve farklı camlardan oluşan büyük lenslerdir.
PRİZMA SİSTEMİ
İkili dürbünlerde iki türlü
prizma sistemi kullanılır. Bunlar; PORRO ve ROOF sistemlerdir. Bir dürbünde hangi
sistemin kullanıldığını anlamak hayli kolaydır. Roof prizmalı ikili dürbünlerde
lensler bir çizgi halinde sıralanmış ve daha küçüktürler. Porro prizmalı
cihazlarda ise göz mercekleri ön lenslerden bağımsızdırlar. Genelde Porro prizmalar
daha derin bir görüntü sağlarlar.
ÇÖZÜMLEME GÜCÜ (Resolving Power)
Optik aletin gözlemlenen nesneyi
nokta nokta birleştirerek net bir şekilde gösterebilme becerisidir.
AYNA LENSLİ İKİLİ DÜRBÜNLER (
Mirror-lens Binoculars)
Bir ayna tipi lens( muxutov tipi)
teknolojisi, nesnenin direkt olarak görüntüsünü çıkarır. Işık cihazın içinde 3
kez dolaşır. Böylelikle olası en iyi görüntü kalitesi ve uzun büyütme menzili
korunurken cihazın daha küçük ve hafif olma imkanı da korunmuş olur. Sabit yani
geçmeli olmayan teleskoplar bu sistemdir.
|